EU wordt het eens over klimaatdoelstelling 2040: zijn we klaar voor verandering?

EU wordt het eens over klimaatdoelstelling 2040: zijn we klaar voor verandering?

De discussie over klimaatbescherming in de Europese Unie gaat de volgende ronde in. Op 6 november 2025 zijn de EU-landen het eens geworden over een nieuwe klimaatdoelstelling voor 2040, die de basis zal vormen voor toekomstige inspanningen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Dit doel beoogt de uitstoot tegen 2040 met 90 procent te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990, hoewel tot 5 procentpunten kunnen worden geteld door de aankoop van klimaatkredieten in derde landen tegen 2031, wat betekent dat de effectieve reductie van de EU-uitstoot 85 procent zou bedragen. De basis voor deze overeenkomst werd gelegd vlak voor de grote mondiale klimaatconferentie die op 10 november in Brazilië van start gaat, en dus staat de EU onder druk om haar doelstellingen duidelijk te definiëren en te bevorderen. Nachrichtenleicht meldt dat de Europese Commissie aanvankelijk opriep tot strengere maatregelen, maar deze stuitten op weerstand.

Centraal onderdeel van het akkoord zijn de uitgestelde nieuwe regels voor gebouwen en verkeer, die met een jaar worden uitgesteld. Bovendien moeten de EU-landen niet verplicht worden de volle 90 procent zelf te halen. In plaats daarvan bestaat de mogelijkheid om klimaatbeschermingsprojecten in het buitenland te financieren, waaronder de installatie van wind- en zonne-energiesystemen, maar ook herbebossingsprojecten in landen als Afrika of Azië. Milieuactivisten hebben echter hun bezorgdheid geuit omdat dergelijke projecten niet altijd als milieuvriendelijk worden beschouwd en moeilijk te verifiëren kunnen zijn. De industrie in de EU daarentegen ziet de nieuwe klimaatdoelstellingen als een eerste stap op weg naar een evenwichtsoefening tussen milieubescherming en economische belangen.

Uitdagingen en reacties

Het akkoord werd niet lichtvaardig bereikt, waarbij sommige EU-landen hun bezorgdheid uitten over de stijgende brandstof- en verwarmingskosten die de nieuwe klimaatdoelstellingen mogelijk zouden kunnen bewerkstelligen. Deze discussie leidde tot een zekere mate van steun voor het akkoord, maar de meningen binnen de EU blijven verdeeld. Sommige landen, waaronder Nederland, Spanje en Zweden, roepen op tot ambitieuzere klimaatdoelstellingen en dringen aan op een groter aandeel klimaatkredieten van derde landen om de uitstoot te compenseren. De onderhandelingen zijn nog niet afgerond omdat ook het EU-Parlement commentaar moet geven op deze klimaatdoelstelling voor 2040.

De emissiehandel voor de transport- en bouwsector zal pas in 2028 van start gaan, wat landen de tijd zal geven om zich aan te passen aan de nieuwe eisen. De besluiten weerspiegelen een compromis dat rekening houdt met zowel de ecologische als de economische uitdagingen die de EU-lidstaten momenteel moeten overwinnen. Gezien deze ontwikkelingen valt nog te bezien of de nieuwe doelstelling impact zal hebben of dat het scepticisme en de vraag naar ambitieuzere maatregelen zullen blijven overheersen.

Hoe de verschillende actoren binnen de EU zich zullen aanpassen aan deze nieuwe klimaatdoelen blijft spannend. Eén ding is zeker: de druk op de lidstaten en vooral op de Duitse politici om ambitieuze klimaatdoelstellingen in 2040 te realiseren is enorm. Tagesschau vat samen dat er nog steeds uitdagingen zullen zijn met betrekking tot de implementatie en monitoring van de gestelde doelen terwijl we allemaal kijken naar de resultaten van de Wereldklimaatconferentie in Brazilië.